Bilincin 7 Düzeyi - Hangi bilinç düzeyindesin?

Maslow ve Dr. Clare Graves gibi psikologlardan, Richard Barrett ve Ken Wilber’a ruhsal ve kişisel gelişim alanında çağ açan düşünürlerin en çok ilgilendiği konu olmuştur: İnsan Bilinç Evrimi

Home \ Genel \ Bilincin 7 Düzeyi – Hangi bilinç düzeyindesin?

Maslow ve Dr. Clare Graves gibi psikologlardan, Richard Barrett ve Ken Wilber’a ruhsal ve kişisel gelişim alanında çağ açan düşünürlerin en çok ilgilendiği konu olmuştur: İnsan Bilinç Evrimi

Bilinç en basit anlamı ile insanın kendisini, çevresini ve olup biteni tanıma, algılama, kavrama, fark etme yetisidir. Bilinç farkındalıktır. Bireyin olduğu kadar kurumların, toplumların da bilinç ve bilinç seviyeleri vardır. Bilinç günümüz nöro psikolojik yaklaşımlarında holistik yani bütünsel olarak incelenmektedir.

Prof. Dr. Clare W. Graves tarafından kurgulanan “Spiral Dinamikler” kavramı insan bilincinin, değerlerinin gelişim evrelerini gösterir. En basit anlatımı ile Spiral Dinamikler şunu söyler: İnsan bilinci düz değil, spiral bir şekilde, birbirine karışarak akan dalgalar halinde gelişir. Değişim gösteren bilinç seviyeleri şu şekildedir:

 

1.Evre (Bej): Hayatta kalma evresi.  (Arkaik – İçgüdüsel)

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 100.000 yıl önce.

Ana Amacı: Hayatta kalmak için ne gerekiyorsa onu yap.

Öncelikleri yiyecek, su, seks ve güvenlik. Hayatta kalmak için alışkanlıkları ve içgüdülerinden yararlanır. Bağımsız benliği güç bela uyandırılmış yada güçlendirilmiştir. Yaşamın sürdürmek için sağ kalma grupları oluşturulur.

Görüldüğü yerler; ilk insan toplulukları, yeni doğan bebekler, yaşlılar, akıl hastaları, açlıkla mücadele eden ve savaş bunalımı yaşayan toplumlar.

Yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 0.1’i, nüfus üzerindeki gücü yüzde 0 yani yok.

2. Evre (Mor): Cansız varlıklara sihirli güçler atfetme.  (Sihirli – Animistik)

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 50.000 yıl önce.

Ana Amacı: Ruhunun ve kabilenin mutlu, sıcak yuvasını koru.

İyi ya da kötü ruhlar olayları belirler. Bu yüzden onlara itaat etmek gerekir. Atalara, bilgelere, şeflere, kabileye saygı göstermeli, biat edilmelidir.  Nimet, lanet gibi kavramlar doğaüstü güçler tarafından yeryüzüne bırakılır. Etnik kabileler oluşturulur. Ruhlar atalardan gelir ve kabile içinde bağ kurulmasını sağlar. Akrabalık ve soy siyasal bağlantıları belirler. Graves bu evreyi, “Nehir’deki her kavisin bir adı var ama nehrin adı yok” diye anlatır.

Görüldüğü yerler; Vudu benzeri lanetlere inanma, kan üzerine ant içme, geçmişten gelen düşmanlıklar, uğur getiren takılar, batıl inançlar. Üçüncü Dünya ülkelerinde, çetelerde, birleşik kabilelerde yaygındır. Aynı zamanda yeni çağ inançları (new age), kristaller, tarot ve astrolojide görülür.

Yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 10’u, nüfus üzerindeki gücü yüzde 1’i.

3. Evre (Kırmızı): Egosantrik evre. (Güç Tanrıları)

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 10.000 yıl önce.

Ana Amacı: Ne olmak istiyorsan ol, ne yapmak istiyorsan yap.

İlk kabileden ayrı olarak benlik bilinci oluşur; güçlü, itici güce sahip, ben merkezci, kahraman. Mistik ruhlar, arketipler, ejderhalar ve hayvanlar bol bol konuşulur. Arketip (ilk tip) tanrı ve tanrıçalar güçlü ve hükmeden iyi ve kötü kuvvetler vardır. Feodal hükümdarlar, ağalar, şeyhler itaat ve bağlılık karşılığında astlarını korur. Dünya tehlikeli ve yırtıcılarla dolu bir ormandır. Fetheder, kurnazlıkla alt eder ve hakimiyet kurar; pişmanlık duymadan, esef etmeden benliğin sefasını sürer; şimdi burada var olur.

Görüldüğü yerler; “iki yaş sendromu” geçiren çocuklar, isyankar gençler, öncü zihniyetler, feodal krallıklar, destansı kahramanlıklar, kötü adamlar, paralı askerler, çılgın rock yıldızları, Sineklerin efendisi. Tanrısı?

Yetişkin nüfusun yüzde 20’si, gücün %5’i.

4. Evre ( Mavi): Birileri tarafından belirlenen düzen içinde yaşama. (Mitik Düzen)

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 5.000 yıl önce.

Ana Amacı: Hayatın güçlü bir Başkası ya da Düzen tarafından belirlenen sonuçları, anlamı, yönü ve amacı vardır.

Bu adil düzen, mutlakiyetçi ve değişmeyen doğru – yanlış ilkelerine dayalı bir davranış yasasına dayanır. Kanunları ya da kuralları ihlal etmek ciddi, belki de daimi etkiler doğurur. Kurallara uyulduğu takdirde, bağlılıklarını gösterenler ödüllendirilir. Antik ulusların temelidir. Katı toplumsal hiyerarşiler; ataerkil; düşünmenin tek bir doğru yolu vardır. Hukuk ve düzen; dürtüsellik suçluluk ile kontrol edilir. Her şey somut bir biçimde yerine getirme ve köktendinci inanç; Düzenin yasalarına itaat, son derece muhafazakar ve konformist. Genelde dindar ve mitik. Graves ve Beck buna, aynı zamanda laik ya da tanrı tanımaz Düzen veya Misyon da olabilecek “aziz / mutlakiyetçi” evre de demiştir. Bunları belki bullet yapmak fazla mı ciddi olur?

Görüldüğü yerler; Püriten Amerika, Konfüsyüs’çi Çin, Dickens İngiltere’si, Singapur Disiplini, totaliratizm, şövalyelik ve şeref yasaları, hayır işleri, köktendincilik, Erkek ve Kız izciler, “ahlaklı çoğunluk”, vatanseverlik.

Nüfusun yüzde 40’ı, gücün yüzde 30’u.

5. Evre (Turuncu): Sürü Zihniyetinden Kurtuluş Evresi (Bilimsel Başarı)

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 300 yıl önce.

Ana Amacı: Oynanan oyunu kazanmak için kendi çıkarın doğrultusunda hareket et.

Bu dalgada benlik mavinin “sürü zihniyetinde” kurtulur. Bireyler anlam ve gerçeği arar. Dünya, kişinin kendi hedefleri doğrultusunda öğrenilecek, hakim olunacak ve yönlendirilebilecek doğal yasalarla rasyonel ve sorunsuz işleyen bir makinedir. Yüksek başarıya, özellikle de materyalist kazanımlara odaklıdır. Bilimin yasaları siyaseti, ekonomiyi ve insanla ilişkili olayları yönetir. Dünya, üzerinde oyunların oynandığı bir satranç tahtasıdır ve kazananlar kaybedenler karşısında üstünlük ve avantajlar elde ederler. Ortaklaşa rekabet, bireyin stratejik kazanımları için yeryüzünün kaynaklarını yönlendirir. İş birliği yapan devletlerin temelidir.

Görüldüğü yerler; Aydınlanma, Ayn Rand’ın ‘Atlas Silkindi’ adlı eseri, Wall Street Dünyanın her yanında oluşan orta sınıflar, kozmetik endüstrisi, ganimet avcılığı, sömürgecilik, soğuk savaş, moda endüstrisi, materyalizm, piyasa kapitalizmi, liberal çıkarcılık.

Nüfusun yüzde 30’u, gücün yüzde 50’si.

6. Evre (Yeşil): Birlik ve çevre bilinci evresi (Duyarlı Benlik)

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 150 yıl önce.

Ana Amacı: Kendin için barışı ara, diğerlerini ve bir olmanın huzurunu keşfet.

Komüniter, birlikçi, ekolojik duyarlılık, ağ oluşturma. İnsan ruhu açgözlülükten, dogmalardan ve bölücülükten kurtarılmalıdır. Duygular ve sevgi, soğuk rasyonelliği geçersiz kılar. Yeryüzü, Gaia, yaşam kutsanır. Hiyerarşiye karşıdır. Yatay ilişkiler ve bağlantılar kurar. Geçirgen benlik, göreli benlik, grubu kaynaştırabilme, diyalog ve ilişkiler önemlidir. Değerler toplulukların temelini oluşturur. Uzlaşma ve oybirliği ile karar alınır. Son derece eşitlik yanlısıdır bu evrede insanlar, hiyerarşi karşıtı ve çoğulcu değerlere önem verir. Gerçekliğin sosyal yapılandırılması, çeşitlilik, çok kültürlülük, göreli değer sistemleri vardır. Bu evreye çoğulcu görelilik adı da verilir. Öznel, doğrusal olmayan düşünme, yeryüzüne ve üzerinde yaşayanlara karşı derin bir sevgi, duyarlılık ve önem vardır.

Görüldüğü yerler; Derin ekoloji, postmodernizm, Hollanda idealizmi, Kanada sağlık hizmetleri, hümanistik psikoloji, liberasyon teolojisi, işbirlikçi öğrenme, Greenpeace, ekopsikoloji, hayvan hakları, insan hakları konuları, çok kültürlülük.

Nüfusun yüzde 10’u, gücün 15’i.

7.Evre (Sarı): Hayatın birbiri ile ilişkili akıcı sistemlerin bir kaleydoskopu olduğu evre. (Entegratif)

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 60 yıl önce.

Ana Amacı: Hayatı olduğun gibi tam ve sorumlu biri olarak yaşa, bütünleşmeyi öğren.

Bu evrede esnekliğin, doğallığın ve işlevselliğin çok büyük bir önceliği vardır. Farklılıklar ve çokluklar birbirine bağımlı, doğal akışlarla entegre olabilir. Bilgi ve uzmanlık, güç, statü veya grubun üzerinde olmalıdır. Baskın gelen dünya düzeni, farklı gerçeklik seviyelerinin (ya da mimlerin) varlığının ve dinamik spiraldeki yukarı aşağı hareket kalıplarının bir sonucudur. İyi yönetim giderek artan karmaşıklık seviyelerinde mevcudiyetlerin ortaya çıkmasını sağlar.

Nüfusun yüzde 1’i, gücün %5’i.

8. Evre (Turkuaz) : Evrensel holistik sistem, entegratif enerji dalgaları (Holistik).

Ortaya Çıkış Zamanı: Yaklaşık 40 yıl önce.

Ana Amacı: Akıl ve Ruh yoluyla varoluşun bütünlüğünü deneyimle.

Duyguyu bilgiyle birleştiren evredir. Çok sayıda seviye, tek bir bilinç sisteminde buluşur. Kapsamlı bütünlüğün temelidir bu evre. Harici kurallara (mavi) ya da grup bağlarına (yeşil) dayanmayan, canlı, bilinçli bir evrensel düzen. Tem teorik hem pratik ‘büyük birleşme’ mümkündür. Bazen tüm varoluşun bir düzeneği olarak yeni bir spirütellğin ortaya çıkmasını gerektirir. Turkuaz düşünme tamamen integraldir ve spiralin tamamını kullanır. Etkileşimin çoklu seviyelerini görür. Uyumu, mistik güçleri ve herhangi oluşumun içine nüfuz eden işglalci akım evrelerini tespit eder.

Bu yaklaşım ve ünlü psikolog Maslow’un “İnsan İhtiyaçları”yaklaşımını da temel alarak kurumları ve liderlerini sahip oldukları değerlere göre ölçen “Corporate Transformation Tools” isimli  bir sistem  geliştiren Prof. Richard Barrett,  “Bireysel ve Kurumsal Bilincin 7 Seviyesi” isimli modeli de şu şekildedir:

 

 

Bu bilimsel yaklaşımlara biraz daha ezoterik ve kadim ruhsal bilgiler aracılığı ile bakarsak Hindu kültüründeki “Aura ve Çakra” sistemi, İslam dininde “Nefs’in Makamları” ile benzerlik kurabiliriz.

1. Çakra –  Üreme ve içgüdüsel yaşam, Güven ( Nefs-i Emmare )
2. Çakra –  Duygular,Sorgulama, Yargı,  ( Nefs-i Levvame )
3. Çakra –  Güç ( Nefs-i Mülhime )
4. Çakra – Hissedilen Sevgi. ( Nefs-i Mutmainne )
5. Çakra –  İfade edilen Sevgi. (Nefs-i Raziye )
6. Çakra –  Yaradan’ı tüm Yaşamda görebilmek. ( Nefs-i Mardiyye )
7. Çakra – Tanrı-Ben; Yaradan-Ben – Birlik Bilinci ( Nefs-i Kamile.. Nefs-i Safiyye )
Tüm bu bilgileri baz alarak, acaba sen hangi bilinç seviyesindesin? İçinde bulunduğun toplum?

LEAVE YOUR COMMENT

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir